STEPPA koçluk modeli, dünyaca ünlü koç ve eğitmen Dr. Angus McLeod (2004) tarafından geliştirilmiş bir koçluk ve mentorluk modelidir. Bir durumun veya konunun bağlamının ve duygusunun, yeni hedefler tanımlamak ve bu hedeflere doğru hareket etmek için kullanılabileceği bir süreç olarak hareket eder.

STEPPA koçluk modeli, öncelikle süreçte üstesinden gelinmesi gereken zor duygular söz konusu olduğunda önemli bir teknik olarak kullanılır. Hem koçluk seansları sırasında hem de sonrasında koçluk uygulamaları üzerine düşünmek için koçlara yardımcı olmak için bir çerçeve görevi görür. STEPPA koçluk modeli diğer modellerden farklı olarak danışanın duygularını ve algılarını da dikkate alarak, çevrelerindeki dünya ve açıkça tanımlanmış adımlar ve ölçülebilir hedefler doğrultusunda dikkatlice tasarlanmış bir eylem planı içerir. Bunlar, danışanı uzun vadeli hedeflerine yönelik yöneltir, bir süreç boyunca motivasyonlarını korumalarına izin verir. Sistematik bir şekilde hem ilerlemeyi hem de motivasyonu vurgulayan

STEPPA Koçluk Modelinin Aşamaları

STEPPA koçluk modeli de yine diğer modeller gibi kelimelerin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. STEPPA koçluk modelinin içerisinde yer alan bu adımlar koç ve danışanın birlikte izleyeceği adımlar olup içeriklerini şu şekilde ele almak mümkündür:

(S)ubject (Konu)

Koçluk seansının başlangıç noktası, tartışmanın konusunu ve bağlamını belirlemek ve anlamaktır. Bu aşamada genel olarak, danışan tartışmayı başlatmaya ve konuyu tartışmaya açmaya teşvik edilir. Koçlar, bazen planlanmış, bazıları ise genellikle koçluğun kendisi sırasında ortaya çıkan çeşitli konular ve hedefler getirir ya da danışanın tanımlamasına izin verir. Tartışmayı gölgeleyebilecek ve gelecekteki hedeflerin gelişimini engelleyebilecek duyguları ayırarak danışanı desteklemek bu aşamada koçun temel rolü olacaktır. Koçun konunun kapsamını ve bağlamını tamamen çözmesi biraz zaman alabilir ve sabır gerektirir. Bu aşamada danışana yönlendirilebilecek örnek sorular şöyledir:

Hangi konuyu ele almak istersiniz?
Odaklanmak istediğiniz bir alan var mı?
Sizinle beraber enine boyuna tartışmamız gereken bir husus var mı?

(T)arget Identification (Hedef Belirleme)

STEPPA koçluk modelinin bu aşamasında, koçluk yapılan kişi, hedef belirleme için SMART (Spesifik, Ölçülebilir, Doğru, Gerçekçi ve Zamanında) şablonunu izleyerek ulaşılabilir bir hedef veya sonuç oluşturmaya teşvik edilir. Bir hedef hemen oluşturulamıyorsa, koç danışanı nazikçe sorgulamalı ve istenen sonuca doğru yönlendirmelidir. Hedef, danışanın ona ulaşmak istemesi için yeterince motive edici olmalıdır, ancak ulaşılamayacak kadar da olmamalıdır. Bu tür yeni hedeflerin daha geniş bağlamı ve etkisi de dikkate alınmalıdır. Bu süre içinde bir SMART hedefi belirlenemezse süreç devam edebilir, ancak buna yönelik bir plan geliştirebilmek için algılama bölümünden sonra hedef tanımlamanın yeniden yapılması gerekir. Örnek sorular:

Bu seansın sonucunda ne elde etmek, neyi başarmak istersiniz?
Bu süreçteki hedef veya hedefleriniz nelerdir?
Mevcut hedeflerinize ne zaman ulaşmayı planlıyorsunuz?

(E)motion (Duygu)

Hiçbir karar tamamen nesnel değildir – duygular en önemli motivasyonlarımızdan biridir. Dolayısıyla danışanlarının önemli kararlar almasına yardımcı olmak söz konusu olduğunda koçlar tarafından ihmal edilmemesi gereken bir faktördür. Bir koç, bir hata sonucunda duyguları görmezden gelirse, koçluk alanının hedeflerine ulaşılabilirliği konusunda yanılgıya düşebilir ve koçluk yapılan kişi başarısız olabilir. Duyguları açıkça vurgulamanın nedeni, duyguların çevredeki en büyük motive edici ve motivasyon bozucu unsurlar olmasıdır. Bazen duygular, bir hedefe doğru hareket etmede kişinin kendisine yardımcı olur, ancak çoğu zaman mükemmel bir şekilde ulaşılabilir hedefleri engelleyen bir engel görevi de görebilirler. Danışanın hedefleyeceği bir hedef veya alan söz konusu olduğunda, duyguların kısıtlayıcı mı yoksa bu hedeflere giden yolda bir motive edici olarak mı hareket edeceği göz önünde bulundurulmalıdır. Öngörülen duygular kısıtlayıcı veya zarar verici ise, belirlenen hedeflere değip değmeyeceği dikkate alınmalıdır. Danışanın mevcut veya olası olumsuz duyguların üstesinden gelmek için çalışabileceği yollar belirlenmelidir. Danışanın daha önce tartışılan hedeflerden herhangi birine ulaşmak için duygusal motivasyona sahip olup olmadığı tespit edilmelidir. Örnek sorular:

1’den 10’a kadar bir ölçekte, hedefinizi ne kadar istiyorsunuz?
Hedefinize ulaşırsanız nasıl hissedeceksiniz?
Bu hedefe ulaşmak için ne kadar motivesiniz?
Ne sizi daha fazla motive ederdi?
Bu hedefle ilgili sizi heyecanlandıran tam olarak nedir?
Hedeflerinize ulaştığınızı nasıl bileceksiniz?

(P)erception (Algılama)

Algı, danışanın durumu ve hedeflerinin (çeşitli faktörlerin planı nasıl etkileyeceği, diğer insanların duygularını ve hedeflerini nasıl etkileyeceği ve bir sonraki ilerleme aşaması için nasıl kapılar açacağı) daha geniş bağlamının anlaşılmasını ifade eder. Hem koçun hem de danışanın bakış açıları daha geniş resme açıldığında, bireyin kullanabileceği çeşitli seçenekleri keşfetmek çok daha kolaydır. Koç, danışan için herhangi bir şeye karar vermeye çalışmamalı, bunun yerine, bireye kendi kararlarını vermeye devam etmesine izin verirken, bir SMART hedefine doğru tek bir yolda rehberlik etmeye odaklanmalıdır. Bu aşamada ele alınabilecek bazı örnek sorular:

Mevcut durum hakkında ne hissediyorsunuz?
Hangi sorunlar hala devam ediyor?
Hedefiniz kesinlikle şu anda ihtiyacınız olan şey mi?
Şu anda hangi seçimleri yapıyorsunuz? Başka hangi seçenekler var?
Diğer insanlar üzerindeki etkileriniz nelerdir?
Kaynaklar (zaman, para vb.) bir sınırlama olmasaydı ne yapabilirdiniz?

(P)lan (Plan)

Bir hedef ve genel yola ilk olarak karar verildikten sonra, söz konusu yol boyunca ilk adımları geliştirmek ve sistematik olarak düzenlemek gerekir. Bir kez daha koç, danışanın kendi kararlarını ve eylemlerini kontrol etmesine izin verirken yalnızca destek sağlamalıdır. Plan, rota boyunca yapılacak hiçbir belirsizlik veya zor seçimler olmaksızın, tamamen haritası çizilmiş ve bireyin kontrolü altında olan bir dizi adımı takip etmelidir. Tüm kararlar plan uygulamaya konmadan önce o anda ele alınmalıdır. Koç ve danışan, ilerleme boyunca düzenli aşamalarda ilerlemelerini kontrol edebilmeleri için açık yönergelere ve süreçlere sahip olmalıdır. Koç, danışana hedeflerine en uygun rotayı bulmada daha fazla yardımcı olmak için dikkatlice hazırlanmış bu planlarda olası değişiklikler sunmalıdır. Örnek sorular:

Süreçteki bir sonraki doğal adım nasıl olmalı?
Bu size ne kapılar açacak?
Seçtiğiniz seçenekler sizi hedeflerinize nasıl yaklaştıracak?
Bu adımların her birini ne zaman atacaksınız?
İlerlemenizin zaman çizelgesi nedir?
İlerlemeyi nasıl gözden geçirecek ve ölçeceksiniz?
Hangi desteğe ihtiyacınız olabilir?

ICF koçlarından destek almak için Koçluk Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.

STEPPA Koçluk Modeli