Profesyonel koçluğu güçlü yapan şey, koçun verdiği cevaplar değildir.
Sorduğu sorulardır.
Çünkü doğru zamanda sorulan güçlü bir soru; yıllardır değişmeyen bir düşünceyi değiştirebilir.
Yeni bir farkındalık oluşturabilir.
Bazen de danışanın yaşamında gerçek bir dönüm noktası olabilir.
Ancak her güçlü soru aynı etkiyi oluşturmaz.
Sorunun arkasındaki niyet, zamanlama ve danışanın düşünmesini sağlayacak alan, en az sorunun kendisi kadar önemlidir.
ICF Thought Leadership Institute, özellikle “The Future of Work” bölümünde liderlerin insan odaklı bir kültür oluşturabilmeleri için dönüşümsel sorular öneriyor. Bu sorular yalnızca liderlik gelişiminde değil, profesyonel koçluk seanslarında da güçlü farkındalıklar oluşturabilecek niteliktedir.
Bugün bu soruları, seanslarda kullanabileceğiniz pratik bir akışa dönüştürelim.
1. Gelecek Vizyonunu Keşfet
Seansa büyük resmi görerek başlayın.
İlk soru her zaman hedef değildir.
Önce vizyonu keşfedin.
Sorabileceğiniz sorular:
- Beş yıl sonra nasıl bir lider olmak istiyorsun?
- İnsanlar seni nasıl hatırlasın isterdin?
- Kurmak istediğin çalışma kültürü nasıl görünüyor?
- Senin için gerçekten anlamlı başarı nedir?
Bu aşamada danışan henüz çözüm üretmez.
Sadece geleceği hayal eder.
2. Mevcut Gerçekliği Görünür Hale Getir
Şimdi bugüne dönün.
Gerçek fotoğrafı çekin.
Sorular:
- Bugün bulunduğun nokta ile istediğin gelecek arasında nasıl bir fark var?
- Seni en çok zorlayan konu nedir?
- Bu durum seni nasıl etkiliyor?
- Hangi alışkanlıkların seni bulunduğun yerde tutuyor?
Farkındalık burada başlar.
3. İnsan Merkezli Bakış Açısını Genişlet
ICF’in önerdiği dönüşümsel sorulardan biri şudur:
“Çalışanlarının, müşterilerinin ve diğer paydaşlarının ihtiyaçlarını gerçekten ne kadar anlıyorsun?”
Bunu koçlukta şöyle genişletebilirsiniz:
- Bu durum diğer insanları nasıl etkiliyor?
- Onların gözünden bakınca ne görüyorsun?
- Ekibin şu anda senden neye ihtiyaç duyuyor olabilir?
- Sen onların yerinde olsaydın ne hissederdin?
Bu sorular danışanı yalnızca kendisine değil, sisteme de bakmaya davet eder.
4. Görünmeyen Engelleri Ortaya Çıkar
Birçok danışan problemi bilir.
Ancak problemi oluşturan düşünceyi fark etmez.
Sorular:
- Seni gerçekten durduran şey ne?
- Bu engelin altında hangi inanç olabilir?
- Bugüne kadar değiştirmediğin hangi varsayım seni sınırlıyor?
- Eğer korku olmasaydı ne yapardın?
Koçluk tam burada derinleşmeye başlar.
5. Yeni Olasılıkları Açığa Çıkar
Şimdi keşif zamanı.
Sorular:
- Başka hangi seçenekler mümkün?
- Henüz denemediğin ne var?
- Farklı bir lider olsaydı nasıl davranırdı?
- Bugün sıfırdan başlasaydın neyi farklı yapardın?
Koç çözüm üretmez.
Danışanın zihnini genişletir.
6. Davranışa Dönüştür
Farkındalık tek başına yeterli değildir.
Davranış değişmediği sürece dönüşüm gerçekleşmez.
Sorular:
- İlk küçük adımın ne olacak?
- Bunu ne zaman yapacaksın?
- Başarıyı nasıl ölçeceksin?
- Seni destekleyecek kim var?
Bu aşamada koçluk, eyleme dönüşür.
7. Kimlik Düzeyinde Kapat
En güçlü kapanış soruları davranışla değil, kimlikle ilgilidir.
Sorular:
- Bugünkü görüşmeden kendin hakkında ne öğrendin?
- Bu farkındalık seni nasıl değiştirdi?
- Bundan sonra nasıl bir lider olmak istiyorsun?
- Bu görüşmenin en değerli kazanımı ne oldu?
Danışan yalnızca yeni bir planla değil, yeni bir bakış açısıyla ayrılır.
İşte gerçek dönüşüm burada gerçekleşir.
Güçlü Soruların Ortak Özelliği
Dikkat ederseniz bu soruların hiçbiri tavsiye içermez.
Hiçbiri yönlendirme yapmaz.
Hiçbiri cevabı içinde taşımaz.
Çünkü profesyonel koçlukta güçlü soru; cevabı öğretmez.
Cevabın doğmasına alan açar.
Unutmayın…
Danışanlar çoğu zaman sizin söylediklerinizi unuturlar.
Ama kendilerinin keşfettiği cevapları uzun yıllar hatırlarlar.
İşte bu yüzden koçluğun gerçek gücü; bilgide değil, merakta saklıdır.
Haftanın Düşündüren Sorusu
Bir sonraki koçluk seansınızda danışanınıza daha fazla cevap mı vereceksiniz, yoksa onun kendi cevaplarını bulabileceği daha fazla alan mı açacaksınız?
Çünkü profesyonel koçluğu farklı kılan şey, soruların sayısı değil…
Soruların, danışanın düşünce dünyasında oluşturduğu dönüşümdür.
