Psikolojik Sermaye Kavramı
İnsan sermayesinin öneminin artışı ile birlikte ortaya çıkan entelektüel sermaye kavramı, aslında insan psikolojisi üzerinden bir sermaye kavramsallaştırmasının mümkün olabileceğini göstermiştir. Çünkü insan sermayesi ile birlikte ortaya çıkan psikolojik ve manevi unsurlar, işletmelerin faaliyetlerinin şekillenmesi adına bir süreç tasarımı da yaratmaktadır. Söz konusu unsurların neticesinde ortaya çıkan kavram ise psikolojik sermayedir.
Psikolojik sermaye hem çalışan bireylerin kendilerinin kapasitelerinin hem de bu vesile ile bağlı bulundukları işletmelerin faaliyetlerinin nasıl iyileştirilebileceği üzerinde, olumlu düşünmeye odaklanan bir kavramdır. Bu şekilde, psikolojik sermayede, kavramsal olarak bireyin şu anda ne durumda olduğundan ziyade, onun hangi şartlarda ve şekillerde yaşamsal ve işletme odaklı faaliyetlerinin iyileştirilebileceği konusunda bir düşünce yaklaşım söz konusu olmaktadır. Psikolojik sermayede bireyin mevcut kapasitesi bir başlangıç olarak değerlendirilmekte ve bunun ötesine geçilmesi adına nasıl bir yol haritasının belirleneceği düşüncesi önemsenmektedir. Aynı zamanda, psikolojik sermaye, çalışanların sadece emekleri ile değil, psikolojik anlamdaki durumları ile de işletmelerine katkıda bulunabilecekleri konusundaki yaklaşımları ön plana çıkaran bir kavramdır (Kızanlıklı ve Çöp, 2017, s. 270).
Çalışan bireylerin, işletmeleri içerisinde gerçek potansiyellerini ortaya çıkaramadıkları görüşünün hâkim olduğu psikolojik sermaye kavramında, söz konusu potansiyelin açığa çıkarılması adına önem arz eden husus bireylerin psikolojik yapılarının olumlu bir şekilde ortaya çıkması ve bunun sürdürülebilir şekilde iş hayatının içerisine entegre edilebilmesidir. Psikolojik sermaye, işletmelerin içerisinde, çalışanların yapacakları görevlerin belki de en zorlularının kolay bir şekilde yapılması adına psikolojik unsurların ön plana çıkarılmasını ve çalışanların motivasyon düzeylerinin, aslında onların performanslarının arttırılması adına öncül unsur olduğu görüşünü ön plana çıkaran bir kavram olarak görülmektedir (Tutar, Oruç ve Gürsel, 2018, s. 3540).
Sermaye kavramının içerisinde barındıran ekonomik sermaye, insan sermayesi ve sosyal sermayenin ötesinde, psikolojik sermaye, bireylerin manevi olarak kendilerine dair durumları ve süreçleri daha iyi anlamaları ve anlamlandırmalarının yanı sıra, onları istihdam eden işletmelerin de durumu doğru şekilde anlamaları ve anlamlandırmaları adına önemlidir. Bu süreçte, psikolojik sermaye, işletmelerin, aslında, çalışanlarının potansiyelini daha iyi anlamaları açısından bir zorunluluk ifadesi olarak da görülebilir. Çünkü psikolojik olarak ortaya konan performans ve genel görünüm, bireylerin iş hayatı da dahil olmak üzere, gündelik yaşamalarının birçok farklı alanına etki etmektedir. Fakat psikolojik sermaye, içerdiği unsurlar açısından belki de en geniş kapsamlı sermaye kavramı olmaktadır (Ocak ve Güler, 2017, s. 121).
Psikolojik sermaye tanımı ile birlikte insan unsurunun değerine dair değerlendirmelerin daha fazla ön plana çıkarıldığı görülmektedir. Mutlak olarak insanların sahip oldukları tecrübeler onların olumlu olarak değerlendirilmeleri ve belirli bir işi yapmaları konusunda çeşitli olumlu görüşlerin ortaya konması adına yönlendirici olmaktadır. Fakat psikolojik sermaye kavramı ile birlikte insanın artık çok daha geniş çaplı ve detaylı olarak bir işletmenin faaliyetlerindeki yeri ve önemi ele alınmaktadır. Çünkü psikolojik sermaye, pozitif yönlü olarak değerlendirilen bir kavram olmakla birlikte insanların sahip olduğu potansiyelin ne denli büyük ve geniş ölçekli olarak iş dünyasına katkı sağlayabileceği üzerine odaklanmaktadır (Çetin ve Basım, 2012, s. 123).
KAYNAKÇA
Çetin, F. ve Basım, H. N. (2012). Örgütsel Psikolojik Sermaye: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması. Amme İdaresi Dergisi, 45(1), 121-137.
Kızanlıklı, M. ve Çöp, Ö. (2017). Otel İşletmesi Çalışanlarında Pozitif Psikolojik Sermaye ile İş Performansı Algısı Arasındaki İlişki. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(3), 268-287.
Ocak, M. ve Güler, M. (2017). Psikolojik Sermayenin Tükenmişlik Üzerine Etkisi: Görgül Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (49), 117-134.
Tutar, H., Oruç, E. ve Gürsel, Ö. (2018). Psikolojik Sermayenin Örgütsel Sessizliğe Etkisi: Üniversite İdari Personeli Üzerine Bir Araştırma. Socıal Scıences Studıes Journal, 4(21), 3539-3546.
ICF Onaylı Sertifika programlarımız ile ilgili daha detaylı bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.
