Daha önceki yazılarımızda koçluğun tarihi ve tanımı üzerine bilgiler vermiştik. Bugünkü yazımızda ise kimler kendine koç diyebilir ve koçluğun amacı nedir soruları üzerine biraz bahsedeceğiz.

Çoğu insan “koç” kelimesini duyduğunda muhtemelen bir spor antrenörünü hayal eder. Benzerlik taşımakla beraber aslında ikisi farklıdır. Bir spor koçu, sporcuların performanslarını analiz ederek ve ilgili beceriler için talimat vererek tam atletik potansiyellerini geliştirmelerine yardımcı olur. Profesyonel bir koç ise danışanlarının kendi içlerinde netlik bulmalarına, kendi çözümleriyle zorlukların üstesinden gelmelerine ve nihayetinde hedeflerine kendi şartlarına göre kendi potansiyellerini açığa çıkararak, kendi yeteneklerini kullanarak ulaşmalarına yardımcı olur. En basit şekliyle koç, başka bir kişinin kişisel veya profesyonel hedeflerine ulaşmasına yardımcı olan kişidir. Koç, bireylerin sahip olduğu gerçek potansiyellerini açığa çıkarabilmeleri için onları daha derine inmeye teşvik ederek yaşamlarında derin, olumlu ve kalıcı değişiklikler yapmalarına yardımcı olmakla ilgilenir.

Koç, koçluk yapılan danışanın, daha yüksek bir performans, daha olumlu alışkanlıklar, daha kaliteli bir yaşam, kişisel tatmin, bilişsel, duygusal veya davranışsal gelişme veya öğrenme düzeyine ulaşmasını isteyen, ona tüm bu konularda iş birliği içerisinde destekçi olan ve hedeflerine erişmesini kolaylaştıran kişidir. Koç, bireylerin içlerinde var olan potansiyelleri ortaya çıkaran kişidir. Karşısındaki kişiye inanan, yargısız bir bakış açısıyla yaklaşan iyi bir ve gözlemci ve dinleyicidir.

Bireylerin içindeki motivasyonu harekete geçiren, değerlerinin ortaya çıkmasını sağlayan, farkındalığı arttıran, farklı bakış açıları kazandıran kişidir. Yaşamdaki tüm deneyimlere geniş perspektiften bakabilen; yüksek bir yaşam enerjisine sahip olan ve danışanlarına da bu enerjiyi ve pozitifliği yansıtan kişidir. Çözüm, sonuç ve gelecek odaklı yaklaşımı ile daima pozitif gelişimin peşinde olan, güven ilişkisine dayalı olarak karşısındaki kişiyi yaşam hedeflerine ulaştırmayı amaçlayan kişidir. Aynı zamanda yaşam içerisinde her şeyin olabileceğine inanan, olasılıkları kabul eden, seçimler sunarak seçme ve karar verme özerkliği ve yeteneğini arttıran kişidir. Bir koçun temel özellikleri şunlardır:

Soru sormada ve bilgiyi yansıtmada ustadır,
Aktif dinler, analiz eder ve açıklamalar yapar,
Bireylerin düşünce ve hedeflerinde netlik kazanmalarına yardımcı olur,
Bireylerin yeteneklerini ve potansiyelini ortaya çıkarmalarında onlara yardımcı olur,
Yol göstericidir, ancak ne yapılacağını söylemek yerine, bireylerin kendilerinin keşfetmesini sağlar,
Öğrenmeye ve gelişmeye karşı olumlu tutumu ve motivasyonu teşvik eder,
Bireysel ihtiyaçlara yönelik öğrenme fırsatları sunar,
Karar verme becerilerini geliştirir,
Bireylere ve takımlara yeni beceriler ve kişisel gelişim kazanma fırsatları sağlar,
Yapıcı geri bildirimler verir ve geri bildirimler vermeyi teşvik eder,
Başarıyı takdir eder,
Olumlu bir rol modeldir,
İlişkileri bireylerin güçlü yanları üzerine inşa eder ve zayıf olanları arındırır,
Tutarlıdır, takipçidir, kararlıdır,
Herkese saygılı, düşünceli ve adil davranır

Koçluğun amacı nedir?

Koçluğun amacı aslında birkaç şekilde listelenebilir. Ayrıca koçluğun türüne ve danışanın ihtiyaçlarına göre de koçluğun amacı değişiklik gösterebilecektir. Ancak elbette belli başlı amaçlardan söz etmek mümkündür. Örneğin koçluğun genel amaçlarından bazılarına şu örnekler verilebilir:

Danışanların davranışlarını, özel yaşamda ve mesleki yaşamda yeteneklerini hem bireyin hem de ilişkili çevresinin (örneğin çalıştığı örgütün) yararına olacak bir biçimde şekillendirmesine destek olmak,
Danışanların performansını ve davranış şekillerini inceledikten sonra, nasıl ilerleme ve gelişim süreci izleneceğine ilişkin planlama yapmak, bunu danışanlara aktararak beraber bir yol haritası çizmek,
Danışanların güçlü ve zayıf yönlerini bulmalarına, güçlü yönlerini geliştirmelerine ve zayıf yönleri üzerine çalışmalarına yardımcı olmak,
Danışanlara kendilerini hangi yönde geliştirmeleri gerektiği konusunda destekçi olmak ve başarıya ulaşmaları için gerçekçi hedefler konulması sağlamak; bu hedeflere erişilip erişilmediğini izlemek, geribildirimler sağlamak,
Danışanlara ortaya çıkabilecek bir sorunu veya sorunları tanımlamaları konusunda destekçi olmak.

Gerçekten de koçluğun amacı pek çok şekilde farklılaşabilir, ancak temel amaçları bellidir. Koçluğun amacı düşünüldüğünde belki de en temel olanı, bireylerin kişisel ve profesyonel alanda öğrenmesini kolaylaştırmak, bireylerin ve organizasyonların gelişmesine katkı sağlamak, olumlu değişimler gerçekleştirmesi yönünde desteklemek, hedeflerine erişmesini sağlayacak yolları tespit ederek farkına varmasını sağlamak, potansiyelini açığa çıkarmak ve devamında da bireyde istenen yönde sürdürülebilir değişimleri sağlamaktır. Koçluk süreci bireylerin gerçekte kim olduklarını ve kim olmak istediklerini belirleyerek, bu ideal benlik haline gelmeleri için bir plan oluşturmalarına ve bu planı gerçekleştirmeye, nihayetinde hedefe erişmeye yardımcı olmayı amaçlar. Koçluk uygulamaları, genellikle danışan hedeflerine ulaşmaya odaklanan konuşmalar sürdürmek için danışanlarla birebir oturumlar biçiminde görüşme modelleri gerçekleştirerek, bu görüşmelerde danışana uygun koçluk modelleri uygulayarak onun hedeflerine ulaşmasını sağlayacak yolları belirleyerek bu yolda ilerlemeye cesaretlendirmeyi amaçlar. Bu kapsamda koç, danışanın sahip olduğu potansiyeli açığa çıkarmaya yönelik çaba sarf eder.

Koçluk sürecinde danışanı analiz ederek onun için doğru olan, uygun olan yolları, alternatifleri beraber belirlemek, bu yolda olası engelleri tespit edip bunlar için çözüm yolları belirlemek ve sonuç olarak danışanda içgörüler geliştirerek onu hedefine, başarmak istediğine yaklaştırmak vardır. Yani aslında koçluğun amacını bu şekilde özetleyebiliriz.

ICF koçlarından destek almak için Koçluk Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.