Koçluk Modelleri: GROW Koçluk Modeli
Koçluk faaliyeti, koçluk alan kişinin yaşamında olumlu değişiklikler gerçekleştirmek amacıyla sonuçlarda fark yarattığı bilinen ve kanıta dayalı olan çeşitli davranış, model, teknik, araç ve yöntemleri bir araya getirir. Koçluk modelleri ve teknikleri, koçluk sürecinin verimliliğini arttırmak ve danışanın faydasını maksimize etmeyi amaçlar. Bu yazımızda koçluk modellerinden GROW koçluk modelini ele alacağız.
Koçlar teknikleri kendi bilgi, deneyim ve koçluk becerileri ile birleştirerek kullanır. Örneğin, konuşma sırasında bir koç etkili dinleme ve sorgulama kullanır, yapıcı meydan okumalar veya gözlemler sunar ve faydalı geri bildirimler verir. Bir kişinin belirli bir hedefi veya üzerinde çalışmak istediği bir konusu olabilir veya belki de yaratmak istedikleri genel bir yaşam tarzı hakkında bir fikirleri olabilir. Etkili bir koç, bireyin bir durumsal farkındalığını, içgörüsünü artıran tartışmaları kolaylaştırır.
Koçluk süreçlerinde yararlanılan çeşitli yardımcı araçlara “koçluk araçları, teknikleri, yöntemleri, modelleri, izlekleri” gibi farklı ve birbirinin yerine kullanılan isimler verildiği görülür. Bazen her tür malzemeyi içeren “araç kutusu” tabiri de kullanılabilir. “Araç” kelimesi bunlar içerisinde en sık kullanılan sözcüktür. Esasında araç, kendine haiz ölçüm özelliklerini içeren özel bir değerlendirme vasıtasıdır. Teknik, ortaklaşa tespit edilen hedeflere erişmek için kullanılan karşılıklı değişim işlemi tipidir. Model, belirli bir koçluk amacı için koçluk görüşmesini yönlendirmek veya özel aktiviteler sunmak için geliştirilmiştir çerçevedir. Koçluk modelleri, bir seans süresince bir koçun takip edeceği bir izlek oluşturur. En sık kullanılan koçluk modellerinden biri de GROW koçluk modelidir.
GROW Koçluk Modeli Nedir?
GROW koçluk modeli, 1980’lerde Sir John Whitmore tarafından meslektaşları ile birlikte tasarlanmıştır ve 1992 yılında yayınlanmıştır. Sir John Whitmore’un bugün pek çok dilde yayınlanan en çok satan “Performans için Koçluk” kitabının merkezinde yer alan bir yaklaşımdır. GROW modeli, bir koçluk seansı, bir konuşma, bir toplantı veya bir proje için bir çerçeve sağlayan ve bugün dünyanın en iyi bilinen koçluk modellerinden biridir. Birçokları için bugün dünyada kullanılan en özgün, lider koçluk modelidir. Sadece dört ana aşamadan oluşan model, öncelikle sadeliği, mantıklı ve gerçekçi yaklaşımı, eylem ve çıktı yönelimi nedeniyle hızla popüler olmuştur. Modelin gücü, farklı kültürlerin, disiplinlerin ve kişiliklerin sınırlarına bakılmaksızın her koşula uyumlu olması, kolay bir şekilde uygulanabilmesi, anlaşılır olması yüksek hızda yayılmasını sağlamıştır. Model, danışanların her koçluk seansı için bir hedef belirlemesine, yoluna çıkan şeyler üzerinde çalışmasına, fikirler üzerinde beyin fırtınası yapmasına ve nihayet somut eylemlerde bulunmaya karar vermesine yardımcı olan basit, güçlü bir yapılandırılmış koçluk yöntemi sunar. Modelin özü, koç yardımıyla danışanın hedeflere ulaşmasını destekleyen Sokrates’in açık sorgulama teknikleridir. Modelin adı, büyüme ve gelişme anlamına (GROW) gelen bireysel aşamaların en yaygın İngilizce sözcüklerinin baş harflerinin birleşiminden türetilmiştir. Buna göre bu baş harflerden oluşan modelin araçları şunlardır:
(G)oal (Amaç)
Sürecin ilk aşamasında “amaç” veya “hedef” önceliktir. Tartışma konusu üzerinde anlaşmaya varıldığında, belirli sonuçlar ve hedefler koç ve danışan tarafından tartışılmalıdır. Bunlar kısa vadeli hedefler olabilir veya uygun olduğunda ve sonuca giden açık bir yol üzerinde anlaşmaya varılabildiğinde uzun vadeli hedefler olabilir. Ancak her nasıl olursa olsun belirlenen amaçlar Hedefler SMART olmalıdır: Specific (Spesifik), Measurable (Ölçülebilir), Achievable (Doğru-Ulaşılabilir), Relevant (Gerçekçi), Time-based (Zamana Dayalı).
(R)eality (Gerçeklik)
GROW koçluk modelinde ikinci adım mevcut, gerçek dünyadaki durumu keşfetmektir. Bu aşamada, danışanın şu anda içinde bulunduğu durumu ve koşullar tespit edilmeye çalışılır. Bunu gerçeğe uygun, nesnel olarak, tercihen herhangi bir çarpıtma faktörü olmadan yapmak gerekir. Bu aşamada koç, danışanın benlik saygısını teşvik etmek ve hedefe ulaşmasını engelleyen faktörlerin ortaya çıkarılmasına yardımcı olmaktan sorumludur. Ayrıca koçun danışanı dikkatle dinlemesi ve mümkün olduğunca geri bildirimde bulunması önemlidir.
(O)ptions (Seçenekler)
GROW koçluk modelinde üçüncü adım olarak seçenekler ele alınır. Gerçekler ve mevcut hedeflere yönelik tüm engeller tartışıldıktan ve alakasız “sözde engeller” atıldıktan sonra, ilerlemeyi engelleyen mevcut sorunların nasıl aşılacağına ilişkin seçenekler incelenmelidir. Bu noktada çözüm olarak değerlendirilebilecek alternatifleri bir araya getirmek gereklidir. Bu aşamanın sonunda, koç engellerin üstesinden gelmek için en azından bazı seçimlerin yapıldığından ve acil eylemlerle ilgili önemli ölçüde daha az belirsizlik olduğundan emin olmalıdır.
(W)ill (İstek)
GROW koçluk modelinin son aşaması, müşterinin hedeflerine doğru ilerlemek için kararlı eylemlerde bulunma taahhüdünde bulunduğu zamandır. En çekici alternatifin seçimi, nihai hedefe ulaşmak için ayrıntılı, somut bir plan yapmak bu aşamada ele alınan süreçlerdir. Buradaki temel görev, danışanın tamamen bağlı olacağı somut bir eylem planı hazırlamaktır. Bunu sağlamak için -özellikle bu aşamada- koçun danışanı motive etmeye dikkat etmesi gerekir. Motivasyon, çoğu durumda başarılı olmanın temel anahtarıdır, ancak bu aşamada özellikle önemlidir. Böylece danışanın hedefler yönünde isteğinin artması ve harekete geçmesi sağlanmış olacaktır. Elbette hedefin belirli bir zorluğu da olmalıdır. Hedefe erişmesi yeterince zor olmadığında motivasyon kaybı olabilir. Dolaysıyla hedefin gerçekleştirilebilir olmasının yanında, aynı zamanda ilham verici ve olumlu olması, zorlayıcı olması ve bunu başarmak için danışanın kendisini ve yeteneklerini geliştirmesini gerektirmesi kamçılayıcı olacaktır. Aşağıdaki tabloda GROW modelinin bileşenleri ve bu bileşenlerin ortaya konulmasında yararlanılabilecek olan bazı örnek sorulara yer verilmiştir.
ICF koçlarından destek almak için Koçluk Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.