Hayatının Limanına Yolculuk!
Hayatınızın Limanına Yolculuk ya da Koçluk Görüşmeleri ile seçimler
‘Kendi kaderimizi şekillendiren şey, aldığımız kararlar ve yaptığımız seçimlerdir.’ Tony Robbins
Seçim yapmak; iki ya da daha fazla seçenek arasından tercih yapmak olarak tanımlanabilir. Paul Valery ‘nin dediği gibi ‘Her seçim aslında bir vazgeçiştir.’ Bu süreçte, kişinin tercihlerini, önceliklerini ve mevcuttaki seçeneklerinin artı ve eksiklerini iyi analiz etmesi gereklidir. Bununla birlikte swot analizini yani; güçlü yönlerini, zayıf yönlerini, fırsatlarını ve tehditlerini iyi bilmelidir. Tüm bunlardan çıkarım yapmak gerekirse hayatınızla ilgili önemli kararlarınızda koçluk desteği almak çok akıllıca olacaktır. Çünkü ünvanlı ICF koçları görüşmelerinde bunların hepsini ve daha fazlasını sizlere güçlü sorular sorarak ortaya çıkarır. Seçimleriniz hayatınızı yönlendirmeden önce siz hayatınıza yön verecek seçimleri yapmış olursunuz.
Sizlere hayatta ki seçimlerimizin ne kadar önemli olduğunu yaptığım bir görüşme üzerinden örnekleyerek anlatmak istiyorum. Bu yazıda bahsedeceğim danışanım için ismini ‘ÖZGE ‘ olarak kullanacağım. Çünkü ICF Etik Kuralları gereği danışan gizliliğine sadık kalmak en öncelikli etik kurallarımız içinde yer alır. Ayrıca ICF Etik Kuralları gereği bu görüşmemizi yazıya dökmek için çok sevgili Özge Hanımdan onay aldığımı da bilgilerinize sunarım.
‘Bugün seni buraya getiren konu nedir? ‘Sevgili Özge’ye sorduğumda; öğretmen olmak istemediğini fark ettiğini söyledi. Fakat öğretmenlikten başka ne yapabileceğini bilmediği gibi, kendinde fark ettiği öğretmen olmama isteğinden çokta emin olmadığını belirtti. Bu durum sana kendini nasıl hissettiriyor diye sorduğumda bir girdabın içinde döndüğünü ve çıkış yolu bulamadığını belirtti. Beden dili de adeta bu hislerini doğrular gibiydi. Ellerini birleştirerek bacaklarının arasına sıkıştırmış bir şekilde başı öne eğik olarak oturuyordu. Biraz daha anlatmasını istedim.
Yıllarca öğretmenlik yapmıştı. Mesleğinde başarılıydı. Çalıştığı okulların idare kadrosu, velileri ve öğrencileri kendisinden çok memnundu. Ancak artık okulun bahçe kapısından girdiğinde yapmak istediği şeyin bu olmadığını hissediyor ve kendini içerisine çeken girdapta daha derinlere indiğini belirtti.
Bu görüşmemizden ‘Bu konu ile ilgili ne olsa biz bu görüşmeyi başarılı bir şekilde tamamlamış oluruz? ‘ diye sorduğumda derin bir iç çekti, bir süre düşündü ve şöyle cevapladı:
‘Yıllar önce verdiğim bu kararın doğruluğundan artık emin değilim. Ben hayatımın bundan sonraki sürecinde ne yaparak yaşamak istediğime karar vererek ayrılmak istiyorum ‘dedi.
‘Sen bu cümleleri söylerken sesin titredi. Bu konu senin için önemli görünüyor. Merak ediyorum hem sesinin enerjisine hem de beden diline bu kadar yansıtarak anlattığın bu konunun senin için önemi nedir?
‘Öğretmenlik yapmak zorunda olduğumu düşündüm küçüklüğümden beri. Benim bütün ailem öğretmendir. Bu mesleğin ne kadar kutsal olduğunu, yeni nesiller için aslında ne büyük bir emek verdiğimizi sürekli ama sürekli dinleyerek büyüdüm. Ananem, annem, babam ve dedelerim öğretmendir. Halam ve dayım da öyle. Öğretmenler günü bizim geniş ailemizde bayram gibi kutlanır. Bilmiyorum belki de kabul görmek için bende başka seçenek düşünmedim. Zaten herkes öğretmendi ve başka seçenek yok gibi geliyordu. Ben artık böyle hissetmiyorum. Böyle bir girdabın içerisinde gibi hissederek yaşamak istemiyorum. Sanki yıllar önce bu seçim ben fark etmeden bana dayatılmış. Artık kendi kararımı almak istiyorum’
Anlatırken çenesi titremeye devam ediyor ve adeta karşımdaki koltukta gittikçe küçülüyordu. ‘ Bunu yapmak senin hayatında nasıl bir etki yaratacak diye sorduğumda ise artık yaptığım işi girdabın içerisinde değil huzurla yapacağım diye yanıtladı. 35 yaşındaydı ve hayat daha fazla ilerlemeden kendisi için bir şey yapmak istiyordu. Ailesinin büyük kısmının öğretmen olmasının kendi üzerinde olan tesirini uzunca anlattı. Beden dili her cümlesini destekler biçimdeydi. Bu girdaptan çıkmak istediğini sürekli vurguluyordu. Bu konunun hayatına olacak etkilerini detaylıca anlatmasını istedim. Cümlelerinin içinden en çok dikkatimi çeken ‘kendi seçtiğim hayatı yaşamak istiyorum ‘ oldu.
Özge Hanıma yıllar ünce üniversite sınavı sonrası tercihlerini nasıl ve kimlerle yaptığını sordum. Sorduğum soru gözlerinin kocaman açılmasına ve başını yerden kaldırmasına sebep oldu. Aslında tercihlerini okulda rehber öğretmeniyle birlikte yapmıştı. Ailesinden hiç kimse ona müdahale etmemişti. Bunu fark etmiş olmanın verdiği şaşkınlıkla bir süre sessiz kaldı ve aslında bu kararı kendi verdiğini fark etti. Elbette ki ailesinin öğretmen olması, onların gözünde daha fazla kabul görmeyi istiyor olmak karar almasında onu yönlendirmişti. Fakat direkt olarak seçimine müdahale eden yoktu. Aslında yıllar önce sınav hazırlığı ve sonra ki süreçte ‘koçluk desteği’ alabilmiş olsaydı belki bunu fark edecek ve bu farkındalıkla farklı bir mesleğe yönelecekti.
Görüşmemizin ortalarına geldiğimizde öğretmen olmak istemediğine artık emin olmuştu. Bu durumla birlikte bundan sonra ki hayatı için ‘kim olmak’ istediğini sordum. Daha dingin olabileceği bir iş istiyordu. Kendisine dayatılan saatlerde değil kendi belirlediği saatlerde çalışmak istiyordu. Bundan sonra ki hayatı ile ilgili neleri yapmak istediğini sorduğum güçlü sorularla ortaya çıkardık. Maddeler haline getirdik. Görüşmemizin her aşamasında kendisi ile ilgili farkındalığı artıyordu ve birkaç kez keşke çok daha öncesinde koçluk desteği alsaymışım diye yineledi. Swot analizini çıkardık birlikte. Güçlü yanlarını, fırsatlarını bilmek onu gittikçe rahatlatıyordu. Görüşme ilerledikçe bedeni doğruluyor ve başını daha dik tutmaya başlıyordu. Bu gözlemlerimi onunla paylaştım. Özge Hanımın aldığı bu geri bildirimle birlikte gülümsemesi adeta ışıldıyordu. Artık girdabın içerinde hissetmediğini belirtti. Fakat ‘Bu benim için yeterli değil’ dedi.
Çok güçlü bir metafor olan girdapta olma halinin geçmesi ile birlikte geleceği ile ilgili planlar yapması kolaylaşıyordu. İçten içe ne yapmak istediğini biliyordu. Sadece bunu kendinden emin bir şekilde yüksek sesle söylemek için itici bir güce ve motivasyona ihtiyacı vardı. Olumlu geri bildirimlerle motive olmasını ve sorduğum güçlü sorularla ise zihninde canlandırdığını fark ettiğim meslek hayalini cümlelere dökmesini sağladım. Bu cümleleri kurmanın onun için ne kadar önemli olduğundan bahsetti. Değer ve kabul görmek için kendisini nasıl sıkıştırdığını fark ettikçe gelecek hayallerine daha tutunur hale geliyordu. Ailesi onu öğretmen olması için zorlamamış belki ama o atmosferin içinde büyüdüğü için bunu tek seçenek olarak görmüştü.
Bazen çocuklarımızın seçim yapmasına müdahale etmediğimizi düşünsek bile bu onların gerçekten kendilerini tanıyarak karar aldıklarını göstermez. Hayatta her daim hepimiz değişim ve dönüşüm içerisindeyiz. Kararlarının doğru olduğunu düşünsek bile kendilerini keşfetmeleri ve potansiyellerini açığa çıkarmaları için onlara gerekli ortamı sağlamalıyız.
Hayatımızı bir denize benzetecek olursak biz bu denizde yol alırken haritamız seçimlerimizdir. Harita okumayı biliyor olmalıyız yani potansiyellerimizin, yeteneklerimizin ve geliştirmemiz gereken yanlarımızın neler olduğunun farkında olmalıyız. Yol alırken yaptığımız seçimler varacağımız limanları da belirler. Bu limanlar hedeflerimizdir. Demir atmak istediğimiz limana iyi karar vermeli ve bizi bu limana götürecek olan en iyi yolları yapacağımız seçimlerle belirleriz.
Sevgili Özge Hanım ile bu görüşmeyi yıllar önce yapmıştık. Kendisi şu an 40 yaşında bir çocuk annesi ve yoga dersleri veriyor. Öğretmenin ona verdiği hazdan vazgeçmedi ama bunu nasıl ve hangi yollarla yapmak istediğini kendisi belirledi. Bunu yapmak için gerekli çabayı gösterdi. Görüşmelerimizi bir süre daha kendisi ile devam etti. İleri ki görüşmelerde hedefinin smart mı olduğu (yani spesifik, ölçülebillir, ulaşılabilir, gerçekçi, zamana dayalı) konusu ile başlayarak eylem adımlarını oluşturduk. Özge Hanım zaman içerisinde emek emek kurduğu hayatta çekirdek ailesi ile çok mutlu olmayı başardı.
Her seçim hayatınızdaki varmak istediğiniz liman için bir yol haritasıdır. En konforlu yolculuğu yapmak ve hayatınızın ışıltılı limanına varmak için sizde koçluk desteği almak ya da kişilere bu yolda yol arkadaşlığı yapmak için bizleri her zaman arayabilirsiniz.