Koçlukta Etik Değerler
Koçluk profesyonelleri, danışanlarının hayatlarında, hedeflerine ulaşmalarına ve tüm potansiyellerini gerçekleştirmelerine yardımcı olan benzersiz bir role sahiptir. Ancak bu rolle birlikte her zaman etik ve dürüst davranmak büyük bir sorumluluk getirir.
Koçlukta etik davranış standartlarını sürdürmek için koçluk profesyonellerinin, Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF) Etik Kuralları da dahil olmak üzere endüstri standartlarına ve en iyi uygulamalara aşina olmaları gerekir. Ayrıca sektördeki en son etik hususlar konusunda güncel kalabilmek için sürekli mesleki gelişim ve eğitime bağlı olmaları gerekir.
Bu yazıda koçlukta etik konusunun neden bu kadar önemli olduğunu ve koçluk profesyonellerinin en yüksek etik davranış standartlarını nasıl destekleyebileceklerini ele aldık.
Koçlukta Etik Değerler (standartlar)
Hayatta ve işimizde olan veya olmayan her şey, biz insanların bir şeyi yapmak veya yapmamak için yaptığı seçimlere ve kararlara dayanır. Çoğu zaman bu seçimleri ve kararları bir tür otomatik pilotta yaparız, bu seçimlerin ve kararların her zaman etik bir temeli olduğunun farkında değilizdir.
Etik kuralları, profesyonel bir topluluk gibi bir grup insanın uyması beklenen kural ve ilkelerdir. Bunu yapmak insanların birbirlerine zarar vermesini önler ve saygı, şefkat gibi önemli özellikleri teşvik eder. Örneğin, koçların danışanlara karşı saygılı olması gerektiğini belirten hiçbir yasa yoktur, ancak topluluk kendisini bu standarda bağlı tutar.
Koçluk uygulamasına yönelik kuralların hepsi olmasa da çoğu, koçluk ve süpervizyonla ilgili kurumlara yönelik kural ve yönergeler, mükemmel faydalı uygulama ve davranışları desteklemeyi amaçlar. Bu kurallar net bir çalışma biçimi veya mesleki uygulama için asgari bir temel olarak gereklidir; ancak koçluk denetiminde etik, kuralların, kuralların ve düzenlemelerin ötesine geçer. Yalnızca koçların uyması gereken kurallar olmaktan ziyade, mesleğin yürütülmesinde izlenecek usullerin, yaklaşımların, zihniyetin de bir temelini oluşturur.
Uluslararası Koçluk Federasyonu (ICF), temel değerlerini (ICF Temel Değerleri) ve ICF Profesyonelleri için tüm etik ilkeleri ve etik davranış standartlarını tanımlamıştır. ICF Etik Kuralları, ICF Profesyonellerinin kendilerini herhangi bir koçluk etkileşimi içinde ICF Profesyoneli olarak sundukları zaman geçerlidir. Bu, bir koçluk ilişkisinin kurulup kurulmadığına bakılmaksızın geçerlidir. Bu kurallar, koç, koç süpervizörü, mentor koç, eğitimci veya eğitimi devam eden öğrenci koç rollerinde bulunan veya ICF Liderliği rolünde görev yapan ICF profesyonellerinin ve destek personeli olarak hizmet veren bireylerin etik yükümlülüklerini tanımlar. Bu etik kurallar, etik kurallara tabi olan kişilere, dikkate alınması gereken çeşitli etik faktörlere yönlendirerek ve etik davranışa yaklaşmanın alternatif yollarını belirlemeyi kolaylaştırarak yardımcı olmayı amaçlar.
ICF Global Yönetim Kurulu tarafından Eylül 2019’da kabul edilen etik standartlara göre, ICF Profesyonellerinin mesleki faaliyetlerinde aşağıdaki etik standartlar uygulanır:
Bölüm I – Müşterilere karşı sorumluluk
ICF Profesyoneli olarak, ben:
1. Koçluk Müşteri(leri)me ve sponsor(lar)a, ilk toplantıda veya öncesinde koçluğun içeriğini ve gizliliğin içerik ve sınırlarını, finansal düzenlemeleri ve koçluk anlaşmanın diğer tüm koşullarını titizlikle açıklarım ve bunları anlamalarını sağlarım.
2. Koçluk hizmetine başlamadan önce müşteri(leri)mle ve sponsor(lar)la , ilgili tüm tarafların rolleri, sorumlulukları ve haklarını içeren koçluk anlaşmaları/sözleşmeleri yaparım.
3. Üzerinde anlaşıldığı şekilde tüm taraflarla en üst düzeyde gizlilik seviyelerini korurum. Kişisel veri ve iletişim ile ilgili tüm geçerli yasaların farkındayım ve bunlara uymayı kabul ediyorum.
4. Tüm koçluk etkileşimlerimde yer alan tüm taraflar arasında bilgilerin nasıl paylaşıldığı konusunda net bir anlayış oluştururum.
5. Hem Müşteriler hem de Sponsorlar veya ilgili taraflarla, bilgilerin gizli tutulmayacağı koşullar hakkında açık ve net anlayış oluştururum (örneğin, yasadışı faaliyet olması, yasalarca istenmesi, kendine veya başkalarına zarar verme riski olması gibi durumlarda; geçerli mahkeme kararı veya mahkeme celbi uyarınca; vb.). Yukarıdaki koşullardan birinin uygulanabilir olduğuna makul bir şekilde inandığım durumlarda uygun makamları bilgilendirmem gerekebilir.
6. İç Koç olarak çalışırken, koçluk Müşterilerim ve Sponsorlarım ile çıkar çatışmalarını veya potansiyel çıkar çatışmalarını koçluk sözleşmeleri ve sürekli diyalog aracılığınca yönetirim. Bu, kurumsal rolleri, sorumlulukları, ilişkileri, kayıtları, gizliliği ve diğer raporlama gereksinimlerini de içermelidir.
7. Profesyonel etkileşimlerim sırasında oluşturulan elektronik dosyalar ve iletişim dahil olmak üzere tüm kayıtları gizlilik, güvenlik ve mahremiyeti gözeterek ve yürürlükteki kanun ve anlaşmalara uygun bir şekilde muhafaza eder, saklar ve yok ederim. Ayrıca, koçluk hizmetlerinde kullanılan yeni ve gelişen teknolojik gelişmeleri (teknoloji destekli koçluk hizmetlerini) doğru bir şekilde kullanmaya ve çeşitli etik standartların bu teknolojilere nasıl uygulandığının farkında olmaya çaba gösteririm.
8. Koçluk ilişkisinden elde edilen değerde bir değişiklik olabileceğine dair göstergelere dikkat ederim. Olumsuz yönde bir göstergenin olması durumunda ilişkide bir değişiklik yapar veya Müşteri(ler)imi/Sponsor(lar)ımı başka bir koçveya başka bir profesyonel aramaya veya farklı bir kaynak kullanmaya teşvik ederim.
9. Tüm tarafların koçluk ilişkisini, koçluk sürecinin herhangi bir anında herhangi bir nedenle, sözleşmenin hükümlerini dikkate alarak, sona erdirme haklarına saygı gösteririm.
10. Çıkar çatışmasının oluşmasından kaçınmak için, aynı Müşteri(ler) ve Sponsor(lar) ile aynı anda birden fazla sözleşmeye ve ilişkiye sahip olmanın sonuçlarına karşı duyarlıyım.
11. Müşteri ile benim aramdaki kültürel, ilişkisel, psikolojik veya bağlamsal nedenlerden kaynaklanabilecek her türlü güç veya statü farkının ayırdındayım ve bunu etkin bir şekilde yönetirim.
12. Müşterilerime, onları üçüncü taraflara yönlendirmem karşılığında alabileceğim olası ödeme ve/ya farklı yararları açıklarım.
13. Herhangi bir ilişkide kararlaştırılan ücretin miktarı veya biçiminden bağımsız olarak tutarlı bir koçluk kalitesini sağlarım.
Bölüm II – Mesleğin Uygulamasına ve performansa yönelik sorumluluk
ICF Profesyoneli olarak, ben:
14. Tüm koçluk etkileşimlerimde ICF Etik Kurallarına uyarım. Etik Kuralları kendimin ihlal etme olasılığımın veya başka bir ICF Profesyonelinin etik dışı davranışının farkına vardığımda, konuyu saygılı bir şekilde, konuya dahil olan kişilerle gündeme getiririm. Bu konuyu çözümlemez ise, konuyu çözüm için resmi bir otoriteye iletirim (ör: ICF Global).
15. Tüm Destek Personelim tarafından da ICF Etik Kurallarına uyulmasını isterim.
16. Sürekli kişisel, mesleki ve etik gelişim yoluyla mükemmelliğe ulaşmayı taahhüt ederim.
17. Koçluk performansımı veya profesyonel koçluk ilişkilerimi bozabilecek, bunlarla çatışabilecek veya bunları etkileyebilecek kişisel sınırlarımı veya durumları farkederim. Alınacak eylemi belirleme konusunda destek isterim ve gerekirse derhal uygun profesyonel desteği araştırırım. Bu eylem, koçluk ilişki(leri)mi bir süre askıya almayı veya sona erdirmeyi de içerebilir
18. Çıkar çatışmalarını veya olası çıkar çatışmalarını, ilgili taraflarla çalışarak, profesyonel yardım arayarak, koçluk ilişkisini geçici olarak askıya alarak veya tamamen sona erdirerek çözerim.
19. ICF Üyelerinin gizliliğini korurum ve ICF Üyelerinin iletişim bilgilerini (e-posta adresleri, telefon numaraları vb.) yalnızca ICF veya ICF Üyesi tarafından verilen yetkiye uygun bir şekilde kullanırım.
Bölüm III – Profesyonelliğe yönelik Sorumluluk
ICF Profesyoneli olarak, ben:
20. Koçluk niteliklerimi, koçluk yetkinlik seviyemi, uzmanlığımı, deneyimimi, eğitimi, sertifikalarımı ve ICF Unvan bilgilerimi doğru olarak belirtirim.
21. ICF Profesyoneli olarak sunduklarım, ICF tarafından sunulanlar, koçluk mesleği ve koçluğun potansiyel değeri hakkında yaptığım sözlü ve yazılı açıklamalarda doğru ve gerçek beyanlarda bulunurum.
22. Bu Etik Kurallar tarafından belirlenen etik sorumluluklardan haberdar edilmesi gerekenler ile iletişim kurar ve onlarda farkındalık yaratırım.
23. Etkileşimleri yöneten; net, uygun ve kültürel duyarlılık taşıyan fiziksel veya farklı sınırların farkında olma ve bunları koyma sorumluluğunu taşırım.
24. Müşteri(ler) veya Sponsor(lar) ile hiçbir cinsel veya romantik bağlantıya girmem. Koçluk ilişkimiz için uygun olan yakınlık seviyesine daima dikkat ederim. Konuyu çözümlemek için uygun önlemleri alırım, ya da koçluk ilişkisini sonlandırırım.
Bölüm IV – Topluma karşı sorumluluk
ICF Profesyoneli olarak, ben:
25. Tüm faaliyet ve uygulamalarda, yerel kurallara ve kültürel uygulamalara saygılı bir şekilde adalet ve eşitliği koruyarak ayrımcılıktan kaçınırım. Bu, bunlarla sınırlı olmamak üzere yaş, ırk, cinsiyet ifadesi, etnik köken, cinsel yönelim, din, ulusal köken, engellilik veya askeri statü temelli ayrımcılıkları içerir.
26. Yalnızca kendi materyallerimin mülkiyetine sahip çıkarak başkalarının katkılarını ve fikri mülkiyet haklarını tanır ve onurlandırırım. Bu kuralı ihlal etmemin, üçüncü tarafların bana karşı yasal yola başvurmalarına neden olabileceğini biliyorum.
27. Araştırma yaparken ve raporlarken dürüst davranırım ve tanınmış bilimsel standartlar, geçerli konu yönergeleri ve yeterlilik sınırlarım dahilinde çalışırım.
28. Benim ve müşterilerimin toplum üzerindeki etkisinin farkındayım. “Kötü olandan kaçınmak” yerine “iyiyi yapmak” felsefesine bağlıyım.
Koçlukta Etik Neden Önemlidir?
Koçlukta etik önemlidir çünkü koç-danışan ilişkisinin temelini oluştururlar. Koçluk profesyonelleri, danışanlarına karşı yüksek düzeyde güven ve saygıyı korumalıdır ve bu güven, yalnızca etik standartları koruyarak ve dürüstlüğe bağlılık göstererek kazanılabilir.
Etik pratiği olan bir koç, bunun ne anlama geldiğini açıkça bilir ve bunu tüm profesyonel etkileşimlerinde gösterebilir. Danışan açısından, etik değerlere bağlı bir koçla çalışmak en başta profesyonellik standartlarına uyan ve sağlıklı sınırlar koyan, kararlarını, araçlarını, tekniklerini, yaklaşımlarını ve rehberlik stratejilerini etik değerlere dayalı olarak belirleyen, danışanın paylaştığı bilgileri gizli tutma konusunda kararlı olan, danışanın yaşamına tarafsız bir perspektiften yaklaşan ve adil bir şekilde rehberlik yapan, danışanın bireysel deneyimlerine saygı gösteren ve empatik bir iletişim kuran, açık ve şeffaf bir iletişim tarzına sahip olan, etkileşimlerinde netlik sağlayan, danışanın kişisel gelişimine odaklanan ve iyileşme sürecini destekleyen, her anlamda güvenebileceği profesyonel bir koçla çalışması anlamına gelir. Böyle bir koça güvenen danışanlar, koçun her zaman onların çıkarlarına en uygun şekilde hareket edeceğini, onların kimliğine saygı duyacağını ve kabul edeceğini, oturumları gizli tutulacağı, içeriğini koruyacağını ve herhangi bir çıkar çatışmasından kaçınılacağı iyi bilirler.
Sonuç olarak, etik pratiği olan bir koçla çalışmak, danışanın koçluk sürecinden en iyi şekilde yararlanmasına olanak tanır ve güvenilir bir ortamda kendi potansiyelini keşfetmesine yardımcı olur.
Koçlukta etik davranış kurallarına uymak aynı zamanda koçun kendi koruması için de önemlidir. Koçlukta etik uygulama ve profesyonel davranış, koçların danışanlarına olduğu kadar mesleğe ve meslektaşlarına karşı sorumluluklarının farkında olmalarını ve insanların yaşamlarında fark yaratan inanılmaz bir iş kolunun gururlu elçileri olmalarını sağlamaya yarar. Koçun ve danışanın sorumlulukları ve koçluğun tanımı (terapi, mentorluk gibi uygulamaların aksine) konusunda yanlış anlaşılma riskini büyük ölçüde azaltır. Koça işinde etik bir ikilemle karşılaştığında ne yapması gerektiği konusunda rehberlik sağlar.
Koçlar koçlukta etik kurallarını açıkladıklarında müşteriler alacakları hizmetleri daha iyi anlarlar. Bir koç dürüstlük, şefkat ve profesyonellik gösterdiğinde müşteriler emin ellerde olduklarını bilirler. Koçların çoğunluğunun aynı veya benzer etik kurallara uyması sektörde yaygın bir değişime neden olur. Koçlukta etik kuralları işi standartlaştırır ve profesyonellik için temel bir beklenti yaratır. Bu, koçluk eğitimi ve sertifikasyon programlarına aynı etik ilkelere uyma konusunda ilham verir ve sertifika sahiplerinin de aynısını yapmasını gerektirir.
ICF’in koçukta etik kurallarına, yorumlama rehberi ve diğer ilişkili bilgiler için:
https://www.icfturkey.org/icf-hakkinda/icf-etik-kurallari
ICF koçlarından destek almak için Koçluk Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.