Örgütsel stres I
Örgütsel Stres Kavramı
Sanayinin her anlamda insanın hayatını kazanabilmesi adına tek gelir sağlayıcısı konumunda olduğu dönemler, çalışanlar için herhangi bir hakkın söz konusu olmadığı zaman dilimini ifade etmesi nedeni ile örgütsel strese dair ilk adım olarak görülmektedir. Bu dönemlerde bireyin sadece çalışması gereken ve bu şekilde hayatını kazanması öngörülen bir varlık olarak değerlendirilmesi, zaman içerisinde çalışma temposunun ağırlığı ve işverenlerin çok kazanıp çalışanların az kazanması ile ortaya çıkan hırs ve karşıtlık örgütsel stresi daha fazla tetiklemiştir.
Stresi örgütsel anlamda değerlendirmek gerektiğinde bazı belli başlı faktörlere göze çarpmaktadır. Bunlar;
- Büyük ölçüde performans düşüklüğünü ifade etmektedir,
- Çoğunlukla sorunlara yol açabileceği gibi kontrol edilebildiği noktada çalışanlar için cesaretlendirici ve teşvik edici potansiyele de sahip olabilir,
- İnsanın bulunduğu her ortamda stres olabileceği gibi örgütsel yapı içerisinde de bu durum söz konusu olabilecektir; bu durum tamamı ile örgütün yönetim, anlayışına, çalışanları ile iletişimine ve örgüt içi adalet anlayışına bağlıdır,
- Varlığı çoğunlukla bireysel anlamda şevk kırıcıdır; bir kez yoğun şekilde yaşanırsa süreklilik arz etmeye başlamaktadır,
- Örgütsel stres açısından en büyük tehlike fiziksel olarak iş yerinde olunmasına karşılık zihinsel olarak iş yerinden kopuk hareket etmektedir ve performans düşüşünü hızlandırır,
- Örgütlerin en çok ihtiyaç duyduğu şey işine ve kurumuna bağlı çalışanlara sahip olunmasıdır, ancak örgütsel stres örgütsel bağlılığın önündeki en büyük engellerden biridir.
1970’li yıllar itibari ile çalışanların çeşitli haklar elde etmeleri ve bu haklar neticesinde işletmelerine karşı eskisine nazaran daha avantajlı konuma gelmeleri örgütsel stresin kavramlaşması adına bir engel teşkil etmiştir. Ancak 1990’lı yılların ortasından itibaren iş bulma ve finansal gelir elde etme gibi konuların dünyanın her kesimindeki insanlar için ortak sorunları teşkil etmeye başlaması ve çalıştığı iş ortamında birçok baskıya maruz kalarak stres altında çalışan bireylerin sayısının artması, bu kavramının öneminin artmasına ve üzerindeki araştırmaların çeşitlenerek elde edilen verilerin de alanının genişlemesine imkan sağlamıştır.
Modern zamanda ise örgütsel stres, neredeyse dünya genelinde çalışan her bireyin ortak sorunu olması sebebi ile üzerindeki araştırmalar ve elde edilen sonuçlar her gün daha da farklı bir hal almakta ve konunun içeriği giderek daha da genişlemektedir. Zira son yıllarda bölgesel anlamda yaşanan ekonomik krizler, artan şirket sayısına karşın çalışanlara sunulan hakların kısıtlılığı, sürekli olarak işlerinden çıkarılan çalışanlar ve iş dünyasındaki rekabetin illegal boyutlara erişmesi stresin varlığını etkileyen faktörlerdendir. Örgütsel stresin yarattığı sorunlardan uzak durmak isteyen kurumlar bir koç danışmanlığına ihtiyaç duyabilmektedirler.