Örgütsel Adalet
Örgütsel Adalet
Kavramsal olarak örgütsel adalet, bir örgütün içerisindeki ilişkilere dayalı olarak elde edilen kazanımların hakkaniyetli bir şekilde dağılımını ve söz konusu dağılımın gerçekleştirilmesi aşamasında takip edilen yolun, ayrıca yönetici kesiminin örgütün geneli ve çalışanlar ile alakalı faaliyetlerinin ve çalışanlara karşı takınılan tavrın, çalışanlar nezdinde adaletin varlığı ya da yokluğu ekseninde değerlendirilmesidir (İyigün, 2012, s. 50).
Örgütsel adalet için çalışanların da hakkaniyete dayalı olarak gerçekleştirecekleri değerlendirmeler büyük önem kazanmaktadır. Örgütsel adalet kavramı, işletme yönetimleri ne denli adil davranırlarsa davransınlar, çalışanların bunları değerlendirirken en az yöneticileri kadar adil davranmaları gerektiğine de vurgu yapmaktadır. Çalışanların algısı, buna tepkileri ve sonucunda ortaya çıkan faaliyet potansiyeli, bir örgütte adaletin olup olmadığına dair bilgi vermekte ve örgütsel adaletin tanımına dair fikir vermektedir.
Yine, başka bir kavramsal değerlendirme açısından bakıldığında örgütsel adalet, çalışanlar ile ilgili tüm işe dair olay, olgu ve faaliyetlerin uygulamalarının değerlendirilmesi sürecini ifade etmektedir. Bu noktada da örgütsel adalet, hem işletmelerin kendi uygulamalarını adaletli olup olmadığı konusunda değerlendirdikleri hem de çalışanların bağlı bulundukları işletmeleri adalet konusunda değerlendirdikleri bir süreci tanımlamaktadır (İçerli, 2010, s. 69).
Bu noktada örgütsel adalet iki açıdan bir değerlendirme sürecidir. Kurumsal anlamda nitelikli faaliyetler yürütmeye çalışan işletmeler açısından attıkları adımların her birinin adaletli olup olmadığına dair bir değerlendirilme yapılması söz konusudur. Bir başka deyişle işletmeler, hakkaniyet konusunda kendilerini test etmekte ve gerektiğinde özeleştiri yapmaktadırlar. Öte yandan çalışanlar, bağlı bulundukları işletmeleri örgütsel adalete dair uygulamaları konusunda değerlendirmektedirler. Bu açıdan örgütsel adalet, bir değerlendirmenin sonucunda varlığı ya da yokluğu hakkında karar verilen bir olgudur.
Örgütsel adalet, çalışanların penceresinden değerlendirildiğinde, bir zorlayıcılık etkisi de bulunan, örgüt içerisinde hakkaniyetli ve etiğe dayalı uygulama ve faaliyetlerin hakim kılınmasını öngören, teşvik eden, diğer bir deyişle hakkaniyete odaklı olarak çalışan bir örgütte, çalışanların, yöneticilerini farklı açılardan değerlendirmelerinin sonuçlarını yansıtan bir kavramdır (İşcan ve Sayın, 2010, s. 196).
Genel olarak değerlendirildiğinde örgütsel adalet, varlığı, yokluğu ya da etkililiği açısından çalışanların değerlendirmesine tabi olmaktadır. Fakat örgütsel adalet, kavramsal ve eylemsel olarak işletmeler açısından da önemle gözetilen bir konu olmaktadır. Çalışanların faaliyetlerinin nitelikli olmasına dolaylı olarak yardım eden örgütsel adalet, bu hali ile çalışanlar için bir motive edici unsur olmaktadır.
Örgütsel adaleti bir işletme içerisinde performansa göre dağıtılan ödüller temelinde değerlendiren kavramsallaştırmada, örgütsel adaletin bir işletmede performansların değerlendirilmesi sonucu, bu performanslara göre dağıtılan ödüllerin adaletli bir şekilde dağıtılıp dağıtılmadığına dair ortaya çıkan algı, düşünce ve tepkilerine toplamı odluğu dile getirilmiştir (Töremen ve Tan, 2010, s. 60).
Ödül temelinde gerçekleştirilen bu değerlendirme, aslında çalışanlar için belki de diğer birçok değerlendirme ölçütünden daha etkilidir. Buna göre ödül, çoğunlukla ücret takviyesine bağlı olarak gerçekleşmekte ve söz konusu ücretin ödül olarak dağıtımında söz konusu olan adaletin var olup olmadığı algısı örgütsel adaleti hem değerlendirmek hem de tanımlamaktadır. Fakat literatürde karşılaşılan en büyük sorun, çalışanların örgütsel adalet konusundaki belirleyici rollerinin aslında kavramın çatısı oluşturma konusunda hakkaniyeti ortadan kaldırmasına yöneliktir. Çünkü çalışanlar, örgütsel adaleti kendilerine göre değerlendirebilmekte ve kati bir karar verebilmektedirler.
KAYNAKÇA
İçerli, L., Örgütsel Adalet: Kuramsal Bir Yaklaşım, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi (5:1) 2010.
İşcan, Ö. F. Ve Sayın, U., Örgütsel Adalet, İş Tatmini Ve Örgütsel Güven Arasındaki İlişki, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 4, 2010. Töremen, F. ve Tan, Ç., Eğitim Örgütlerinde Adalet: Kavramsal Bir Çözümleme, Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (2010), 58-70
ICF Onaylı Sertifika programlarımız ile ilgili daha detaylı bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.