page-header

Kariyer Koçluğu

KARİYER KOÇLUĞU

Kariyer değiştirmek, bir insanın hayatında karşılaştığı en büyük zorluklardan biridir. Ama bu,birey uzun zamandır alıştığı ve rahat hissettiği kariyerinden tamamen farklı bir yere geçerkençok daha zor bir süreç halini alır. Mevcut alternatiflerin çokluğu, bireyin birçok fırsatı olmasıbakımından bir avantaj olarak algılansa da, karar verme sürecini karmaşıklaştırmasıbakımından da bir dezavantajdır. Bu labirentten çıkış yolunu tek başına bulmaya çalışmak,cesaret kırıcı olabilir. Bu noktada bir kariyer koçundan destek almak, olumlu sonuçlardoğuracaktır.

Seçme özgürlüğüne sahip olmak, geniş bir fırsatlar yelpazesi sunar, ama, aynı şekilde sorunlar da yaratır. Bir seçim yaparken, birey aslında aynı anda iki karar vermiş olur. Bir kariyer tercih eder ama, bunu diğer olasılıkların karşılığında seçer. Bu çift yönlülük, karar verme sürecini zor kılar ve bu yüzden birçok insan bu ikilemden kaçmak için başkalarının kendisi adına karar vermesine boyun eğer. Bazıları da hiçbir seçim yapmayıp, hep aynı pozisyonda kalarak bu ikilemi çözdüğünü düşünür. Bu noktada, günümüzün gelişen örgütleri, hem çalışanlarına hem de kendi örgütlerine, değişim hızına ayak uydurup sürekli gelişmeleri yolunda kazanç sağlayacak olan kariyer koçluğu sistemine başvurmaktadır.

Kariyer koçluğu, örgütleri ve bireyleri kariyerlerinde ileri yada yukarı hareket ettirmek içingeliştirilmiş, odaklanmış ve yönlendirici bir tarzı olan bir disiplindir. Daha açık bir tanımla,bir kişinin yaşam yolculuğu boyunca atacağı kariyer adımlarında, bireysel özelliklerihakkında farkındalık kazanması ve bu alanlarda kendini geliştirmesi için kurulan koçlukilişkisidir. Bununla birlikte kariyer dünyasını tanıma, kariyer amaçlarını belirleme ve buamaçlara ulaşmak için, etkin planlama yapma ve eyleme geçmede yapılan destek çalışmalarının tümünü içerir.

Kariyer koçluğu çalışmaları, kurumsal ve bireysel olarak ikiye ayrılabilir. Buna göre;

Kurumsal kariyer koçluğu, şirket içindeki başarı planlanması bağlamında çalışılacak kariyer yollarının, pozisyonların ve geçiş noktalarının belirlenmesi ile ilgilidir. Bunun yapılabilmesi için bireysel yönelimleri belirleyecek değerlendirmelerin yapılması ve kişileri ilgili pozisyonlara hazırlayacak gelişim planının hayata geçirilmesi gerekir.

Bireysel kariyer koçluğu, kişilerin ilgi alanları ve yeteneklerinin belirlenmesi, bunların, eğitimleri ve varsa mevcut tecrübeleri ilişkisinde değerlendirilerek kariyerlerinde bugün bulundukları noktanın ve gelecek alternatiflerinin analizinin yapılarak uygun mesleklere yönlendirilmesini kapsar

Şirketlerin tercihi genellikle yöneticilerin kariyer koçluğu yapması yönündedir. Çünkü bu, çalışanın performansını en iyi bilen kişinin ona kariyer kararlarıyla ilgili stratejiler belirlemesinde yardımcı olması demektir. Yöneticilerden faydalanmak, şirketi danışman masrafından da kurtaracaktır. Yöneticilerin kariyer koçluğu yapmasının mantıklı olması, aynı zamanda yöneticinin çalışanın performansından da sorumlu oluşundan kaynaklanmaktadır. Yöneticiler, çalışanlarını geliştirmeleri yönünde motive edilmelidirler. Yönetici-kariyer koçları, çalışanlarını motive ve teşvik etmek için eşsiz bir pozisyondadırlar ve bu şirket için de önemli bir fırsattır.

Performans ve kaliteyi arttırmak konusunda ciddi olan yöneticiler, kariyer koçluğu rolünü üstlenmeyi kabul etmelidirler. Bir kariyer koçu olarak yöneticinin temel görevi, çalışanlarının kariyer fırsatlarını araştırmalarını, alternatifleri incelemelerini ve gelecekteki kariyer yollarını çizmelerini sağlamaktır. Ayrıca kariyer koçu, çalışanların kendi beceri, ilgi ve yeteneklerini de keşfetmelerine yardımcı olmalıdır. Bu bilgiler, örgütün kendi ihtiyaçlarının çalışanlarınkiler ile  eşleşmesinde yardımcı olacaktır

Çalışan Tipleri

Araştırmalar, çalışanların üç gruba ayrılabileceğini gösteriyor. Bunlar, hareketli çalışanlar, yolun ortasındakiler ve takılıp kalanlardır.

Hareketli çalışanlar

Hareketli çalışanlar, kariyerlerini kendilerinin pozitif gelişmeleri olarak görürler. Çalışmak için yaşarlar, çünkü çalışmak, onların insan olarak kim olduğunu tanımlar. Bu tip çalışanlar, yeni beceriler öğrenmeye ilgi gösterirler.

İşte öğrendikleri yeni bilgileri uygulamada yeni yöntem ve teknikler bulmak onlara heyecan verir. Hareketli çalışanlar, işlerine, gelişmeleri ve bir sonraki fırsata hazırlanmaları için kendilerine yardım eden bir dizi meydan okuma olarak bakarlar. Kariyerlerine uzun zamanlı bir perspektiften bakarlar. İlerleyeceklerine ve gelişeceklerine inanırlar. Kariyeri ömür boyu süren bir arayış olarak görürler. Kendilerini ömür boy öğrenmeye adamışlardır.

Yolun ortasındakiler

İş yerinde denge sağlamaya çalışırlar. Kariyerlerinin odak noktası “istikrar”dır. Kariyerlerinde meydan okumaya açıktırlar. Ama bunun şu anki pozisyonlarını tehlikeye atması riskini göze alamazlar. Değişimin özünde kötü olduğunu düşünürler. Bu yüzden de iş rotasyonunun gelişimsel bir fırsat olduğuna inanmazlar. Aksine, günlük rutinlerini bozacak, dağılma ve karmaşaya neden olacak diye düşünürler.

Takılıp kalanlar

Kariyerlerine olumsuz bir bakış açıları vardır. Bunun ileriyi görme becerisi yokluğu, özgüvende azalma, işe adapte olamama, işten ayrılma, sınırlı kariyer yönelimi, örgüte veçalışan arkadaşlarına karşı olumsuz eleştiri ve düşünceler gibi ters sonuçları olur. Bu türçalışanların performansı genellikle çok düşük olur ve işten ayrılırlar.

Başarılı bir kariyer koçu, danışanlarının hangi çalışan tipine ait olduklarını belirlemeli vebuna göre kariyerlerine ilişkin ihtiyaçlarını ele almalıdır. Hareketli çalışanlara süreklisınırlarını zorlayıcı görevler vermeli, potansiyellerini geliştirmelerini sağlamalıdır. Kariyerbasamaklarında bir ilerleme mümkün değilse, bu çalışanların mesleki zenginleşmeleri içinfırsat sağlamalıdır. Mümkün olan her fırsatta, bu çalışanların kariyer yollarıyla ilgili kara aşamalarında söz sahibi olmalarını sağlamalıdır.

Yolun ortasındaki çalışanlarla ilgili en büyük hata, kariyerlerinin onlar için önemli olmadığınıdüşünmektir. Bu düşünce, koçun uygun olmayan kariyer tavsiyelerinde bulunmasına nedenolabilir. İlerleme, onlar için motive edici temel prensip olamayabilir, ama, örgüte somutkatkılarda bulunmak, bu tip çalışanlar için değerlidir. Eğer koçun bir hatası, onların gelişmeve ilerleme fırsatlarını kısıtlarsa, bu onların şirkete yapacağı katkının önünü kesecektir.

Hareketli çalışanlar için kariyerleri ne kadar önemliyse, yolun ortasındakiler için de öyledir.

Bu tip çalışanlara mesleki zenginleşme fırsatı yaratarak, gelişme kaygısı olmadan ilerlemeleri sağlanabilir.

Koçlar en büyük zorluğu takılıp kalmış çalışanlarla yaşarlar. Bunun üstesinden gelmeninyolu, onları neyin motive ettiğini bulmaktır. Takılıp kalmış çalışanları motive eden, genellikleiş dışında bir şeydir: aile, spor, ev, hobiler, vs. gibi. Bunları bulmak ve bunların çalışarak eldeedilir hale geleceği bir strateji yaratmak gerekir. Belki sadece onlarla hobileri üzerinekonuşmak, bir kıvılcım oluşturacak ve daha büyük adımlarla ilerlenecektir (GilleyveBoughton, 1996).

Kariyer seçme süreci

Genel olarak üzerinde anlaşılmış olan, bireyleri kariyer tercihlerinin hayatın erken dönemlerinde başladığıdır.

Bireyin belirli iş, aktivite ve konulara yönelik ilgileri zaman içinde gelişir. Bu ilgiler ödül ve değerlemelerle onaylanır ve daha ileri gelişmeye yönelir. İleri gelişme, beceri kazanmaya, o da yetkinliklere doğru yönelir.

Başarı ödüllendirilir ve bu bireyi yeterli düzeye gelebilmek için daha çok çalışmaya motive eder. Yıllar içinde, birey, kariyerini tanımlayacak bir uzmanlık alanına sahip olur. Yani kişi artık kendini bir avukat, doktor, danışman, ekonomist,vs. olarak etiketlendirir. Bu nedenle, ilgiler becerilere, beceriler yetkinliklere, yetkinlikler yeterliliğe ve yeterlilikler uzmanlığa dönüşür. Bu süreç, bireyin verimliliğini arttırırken, onu örgüte de daha çok kar sağlar hale getirir. (Herr ve Cramer, 1997).

Kariyer koçu, bireyin kariyer seçme sürecinde ona yardımcı olur. Bunun için her çalışandan kendi gelişimsel sürecinin bir taslağını oluşturmasını istemekle başlayabilir. Sonra her çalışan/danışanla bu süreci, yani kariyer yolunu nasıl geliştirebileceği üzerine konuşmalıdır. Çünkü, kariyer gelişiminde amaç, hem birey hem de örgüt için avantaj sağlayan kariyer uzmanlığını geliştirmektir. Daha sonra koç, her çalışandan gelecekte belirlenmiş bir tarihte yazılıp koça verilmek üzere, bir gelişim planı hazırlamasını istemelidir. Danışanın gelişiminin gözden geçirilmesi için buluşmak üzere bir zaman belirlemelidir. Bunlar, tecrübenin değerini arttıracaktır (Benton, 1998).

Kariyer Koçluğunun Bireye Faydaları

Bu sürecin çalışanlara katkıları şu noktalarda karşımıza çıkar:

♦ Hedeflerini belirler ve net olarak tanımlarlar.

♦ Bu hedeflere ulaşmak için eylem planı hazırlayarak uygulamaya koyarlar.

♦ Kaynaklarını etkin bir biçimde kullanırlar.

♦ Harekete geçmenin verdiği enerjiyle hayat kalitelerini artırırlar.

♦ Daha fazla manevi ve maddi tatmin sağlarlar.

Kariyer Koçluğunun Şirkete Faydaları:

Kariyer koçluğu, şirket performansın gelişmesini, insan kaynaklarının daha iyi paylaştırılması dolayısıyla, ilerletir. Diğer bir değişle, doğru insanın doğru yere gelmesini sağlayarak, örgüte yardımcı olur. Örgütün belirli işlere veya sorumluluklara uygun olmayan kişilere gereksiz yere para ve zaman yatırımı yapması, koçların çabalarıyla önlenir.

Kariyer koçluğu, çalışanların performans yetersizliklerinin ortaya çıkmasını sağlar. Bu, ilgi ve yetenek envanterleriyle yapılabileceği gibi, gözlem ve performans analizleriyle de olabilir. Yetersizlikler belirlendikten sonra, kariyer koçu, yetersizliklerin giderilmesi için stratejiler geliştirilmesi yolunda tavsiyelerde bulunur.

Sonuçta, çalışanlar daha iyi eğitilmiş ve daha üretken olurlar.

Kariyer koçları, çalışanların kariyerleriyle ilgili duygularını daha iyi anlayabilmeleri için yardım eder. Bu tip bir içgörü, çalışanların kariyerlerine ve şirkete daha bağlı olmalarını sağlar. Artan bağlılık ve sadakat, çalışanların tutumlarını güçlendirir ve üretimlerinin kalitesinde belirgin bir etki yaratır. Bunu müşteri ilişkileri, hizmet kalitesi, etkinlik gibi birçok alanda gözlemlemek mümkündür (Gilley ve Boughton, 1996).

İşgücü devri, örgütlerin yüz yüze kaldığı en önemli maliyetlerden biridir. İşe alma, yeniden yerleştirme ve eğitim maliyetleri örgüt baltalayabilir ve karlılığını önemli ölçüde zedeler. Kariyer koçluğu, örgütün en değerli varlığına, insanlarına, tutunmasını sağlar. Bu yüzden, kariyer koçluğu, sarf edilen çabaya değer.

Ayrıca kariyer koçluğu, çalışanların daha özgüven sahibi ve bağımsız bireyler olmalarını sağlar. Bu nitelikler, özüne dönük ve güçlenmiş takımlar yaratmakta kritik öneme sahiptir. Kariyer koçluğu, etkisini burada ve artan kalitede, etkinlikte ve örgütsel performansta gösterecektir (Gilley ve Boughton, 1996: 122-124).

Back to top of page