360 Derece Performans Değerlendirme – 1
360 Derece Performans Değerlendirme Kavramı
360 derece performans değerlendirme kavramı son yıllarda özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, çeşitli kurumların daha sık kullanmaya başladığı bu yöntem derinlik açısından ön plandadır. Buna göre 360 derece performans değerlendirme yöntemi, çalışanların performanslarının, özel yaşantılarından sosyal hayatlarına; işteki çalışma tempolarından çalışanlar ile olan ilişkilerine; iş hayatındaki paydaşları ile olan iletişiminden bireysel beklentilerine dek uzana bir silsilede ortaya çıkan tüm faaliyetlerin değerlendirilmesine dair süreçtir (Bayram, 2006, s. 52). Bu derinlemesine performans değerlendirme anlayışı, özellikle kar odaklı olarak çalışan ve istihdam süreçlerinde, istihdam ettiği çalışanlarını bu standartlara göre belirleyen işletmeler açısından açıklayıcı ve yönlendirici olmaktadır. 360 derece performans değerlendirmede önem atfedilen en temel konu bir unsurun değerlendirilmesinin sadece bir noktaya bağlı olmadığının anlaşılması ve bu nedenle de onun etrafında bulunan tüm unsurların da değerlendirme sürecine katılmasıdır.
Aynı zamanda 360 derece performans değerlendirme sistemi, çok yönlü olarak ve sürekliliği ön plana koyan bir anlayış ile süreci ve bireyleri sorgulama fikrine sahip olan; bunun da ötesinde, özellikle çalışanları sadece işletme içerisindeki mekanizma ve iş paydaşları ile müşterilerin yaklaşımlarına göre değerlendirmeyi öngörmeyen, bunun ötesinde çalışan bir bireyin kendi kendisini de değerlendirmesini ön gören, “öz değerlendirme” odaklı bir mekanizmadır (Camgöz ve Alperten, 2006, s. 194). Özellikle bu noktada çalışanların kendisini değerlendirme konusunda 360 derece performans değerlendirmenin yönlendirmesi tetikleyici olmaktadır. Bu şekilde sistemin herhangi bir müdahalesi olmadan da çalışanlar kendilerini değerlendirmekte, böylelikle de kendilerine herhangi bir müdahale gelmeden kendilerine dair kararları verebilmektedirler.
360 derece performans değerleme sistemi, sadece işletme ile çalışanlar, çalışanlar ile işletme yönetimi ya da çalışanların kendi arasındaki ilişkilerin düzenlenmesine sağladığı katkı ile değil; bunun ötesinde organizasyonun içerisinde gerçekleştirilecek olan değişikliklerin sürecinin hızlandırılması konusunda sağlamış olduğu katkılar sebebi ile de daha sık kullanılmaya başlanan bir yöntemdir (Gümüştekin, Özler ve Yılmaz, 2010, s. 3). Bu tip bir performans değerlendirme sisteminde, elde edilen bilgilerin derinliği neticesinde sisteme dair atılması gereken adımların hemen hepsi atılmakta ve belirli bir süre zarfı söz konusu verilerin incelenmesi üzerinde harcandıktan sonra sistemin bir rutin haline gelmesi ile birlikte örgüt içerisindeki değişikliklerin daha kolay ve daha uyum içerisinde yapılması kolaylaşmaktadır.
Temel olarak 360 derece performans değerlendirme sisteminde, değerlendirmeye tabi tutulan bireyin performansının sadece üstleri tarafından değil, aynı zamanda kendisi ile aynı konumda bulunanlar tarafından değerlendirilmesi söz konusudur. En önemlisi, bu değerlendirmelerin her birinde birer geri besleme niteliğinde fikir ortaya çıkmakta ve değerlendirilen tarafa dair elde edilen bilgiler noktasında söz konusu tarafında performansının arttırılması ya da yüksek olan mevcut performansının düzeyinin korunması amaçlanmaktadır (Uyargil, 1994, s. 31). Böylelikle 360 derece performans değerlendirme sistemi, sadece performansın ele alınmasını sağlamamakta, bunun ötesinde performansa dair neler yapılabileceği konusunda da belirli ölçüde bir fikir vermeyi ve tarafları yönlendirmeyi amaçlamaktadır.
KAYNAKÇA
Bayram, L., Geleneksel Performans Değerlendirme Yöntemlerine Yeni Bir Alternatif: 360 Derece Performans Değerlendirme, Sayıştay Dergisi, Sayı: 62, Temmuz-Ağustos 2006, ss. 47-65.
Camgöz, M. ve Alperten, İ. N. (2006). “360 Derece Performans Değerlendirme ve Geri Bildirim: Bir Üniversite Mediko-Sosyal Merkezi Birim Amirlerinin Yönetsel Yetkinliklerinin Değerlendirilmesi Üzerine Pilot Uygulama Örneği”, Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 13(2), s. 191-212
Gümüştekin, G. E., Özler, D. E. ve Yılmaz, F., 360 Derece Performans Değerleme Sisteminin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma, Cilt: 1, Sayı: 1, 2010, ss. 1-20.
Uyargil, C. vd., (2008), İnsan Kaynakları Yönetimi, Beta Basım, İstanbul.
ICF Onaylı Sertifika programlarımız ile ilgili daha detaylı bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.