page-header

LİDER ve LİDERLİK KAVRAMI

Lider ve Liderlik Kavramı

İnsanlar, hayatlarının farklı alanlarında, kendilerine yön verecek, kendilerini yönetecek ve kendilerini eğitecek bireylerin arayışı içerisindedirler. Bu arayışın karşılığı olan birey lider olarak nitelendirilmektedir. Lider, psikolojik olarak kendisine bağlılığı bulunan ve kendisi ile birlikte hareket etmek isteyen bireylerin değerlendirmelerinde büyük bir kıymeti bulunan bireydir. Aynı zamanda birey, çevresinde bulunan ve kendisi ile birlikte yol almak isteyen bireyin duygularını, düşüncelerini, beklentilerini ve yaklaşımlarını algılama kapasitesi son derece yüksek olan; bu algı yeteneği ile birlikte de söz konusu bireyleri bir amaç için bir araya getirebilen birey olarak görülmektedir.

Lider, farklı araştırmacılar için farklı anlamda ifade etmektedir. Buna göre farklı araştırmalarda, liderlerin özellikleri, kimlikleri ve çevrelerinin tepkilerine göre farklı lider tanımlamaları söz konusu olmuştur. Bu tanımların dikkat çekici olanlarına aşağıdaki sıralamada yer verilmiştir:

  • Lider, kendisine yakın olan çevrenin yaşadığı süreçleri doğru şekilde algılayan ve bu süreçlere yön veren kimsedir.
  • Liderler, sorun çözme becerileri yüksek olan, bu şekilde de bireysel, toplumsa ve kurumsal anlamda yaşanan sorunlara, azami ölçüde çözümler getirebilen bireyler olmaktadırlar.
  • Lider, kendisini geri planda, bir yönetici olarak tutan ve çevresine dağıttığı sorumluluklar ile onları teşvik ederek süreçleri yöneten, kontrol mekanizmasının başındaki kişidir.
  • Lider, çevresindeki dağınıklıkları bütün haline getiren; ayrışmaları sona erdirerek bir arada hareket edilmesi adına gereken ortamı yaratan ve bu süreçte gereken tüm sorumlulukları üstlenen kişidir.
  • Liderler, çevrelerindeki bireyler için birer ilham kaynağı olarak kitleleri kendisine inandıran, güvendiren ve onları kendisi ile birlikte hareket etmek konusunda ikna eden kişilerdir.
  • Liderler için en önemli unsur iletişim olmakla birlikte bu konuda yeterli tecrübeye sahip ve sorunları hızlıca, iletişim yolu ile çözen bireyler lider olarak adlandırılmaktadır.

Yukarıdaki tanımlamalara bakıldığında lider, özellikle yönetme ve bir araya getirerek bir arada tutma konusunda yeterli potansiyeli bulunan kişi olarak görülmektedir. Sahip olduğu nitelikleri ve yönetmeye dair tecrübesi ile lider, aslında, çevresindeki bireylerin onu dikkatli ve detaylı olarak değerlendirmesi neticesinde vücut bulan bir kavramdır. Bir başka deyişle lider, çevresini kendi yakınında tutmak ve bunu tüm çevrelerin çıkarlarını gözeterek yapmak konusunda yeterli potansiyeli olan kimse olarak nitelendirilebilecektir.

Eski dönemlerde, liderin daha çok hükmetme meziyeti üzerinden lider kavramının değerlendirildiği gözlemlenmiştir. Fakat geçen zamanla birlikte liderin ve liderlik mekanizmasının daha ılımlı ve daha olumlu bir kimliğe sahip olacak şekilde hareket etmeye başladığı fark edilmiştir. Artık daha demokratik bir kimliği söz konusu olan lider, çevrenin önemsenmesi konusundaki yönlendirmeler neticesinde daha dışa dönük bir kimliğe kavuşmuştur. Bugünün liderlik tanımına bakıldığında, liderin kendi sorumluluklarını üstlenmesinin dışında, liderin çevresine, dengeli şekilde sorumluluk dağıtması, çevresine doğru yolu göstermesi ve onları doğru şekilde hareket edecekleri tarzda yönlendirmesi anlamına gelmektedir.

Bir başka açıdan bakıldığında liderlik, liderin kendisinin ve çevresinin en verimli şekilde hareket etmesi adına çabalaması adına sergilediği tüm davranışları içermektedir. Liderlik, politikaları, planlamaları, stratejileri ve bunlara göre değerlendirmeleri bulunan liderin uygulamalarını kapsayan, geniş yelpazedeki bir etkileşim sürecidir. Lider ile birlikte liderlik, artık liderin çevresindekileri, öncelikle onların çıkarlarını düşünmek sureti ile bir hedefe ulaştırması adına çaba sarf edilmesi anlamını taşımaktadır.

Back to top of page