Personel Güçlendirme
Personel Güçlendirme
İşletmeler için çalışanlarının önemi giderek arttıkça, işletmelerin onlar üzerindeki yatırımlarının düzeyi de artmaktadır. Özellikle son yıllarda çalışanların ne hissettiklerinin ve ne beklentide olduklarının anlaşılması adına verilen mücadele, işletmelerin çalışanlarını daha iyi anlamaları açısından büyük önem taşımaktadır. Böylelikle çalışanların performanslarının yükselmesi, daha verimli hareket etmeleri ve buna istinaden de işletmelerine kar sağlamaları mümkün olmaktadır. Fakat buradaki kritik nokta, çalışanların fiziksel ve zihinsel anlamda güçlendirilmesidir.
İşletmelerin, çalışanlarından en yüksek verimi almak adına verdikleri mücadele, aynı zamanda, kendileri için bir görev niteliğindedir. Buna istinaden işletmeler, mümkün olduğunca, çalışanlarını olumlu olarak şartlandırmak çabası içerisindedirler. Literatürde “personel güçlendirme” olarak değerlendirilen bu çaba, işletmelerin, çalışanlarını, zihinsel olarak iş süreçlerine daha etkili bir şekilde hazırlamalarını ifade etmektedir. Personel güçlendirme, işletmelerin, çalışanlarından daha yüksek düzeyli verimlilik elde etmek adına, onlara daha fazla sorumluluk ve daha fazla söz hakkı vermek sureti ile kendilerini pozitif bir şekilde, işletme içerisinde değerli hissetmelerine yönelik tüm uygulamaları içermektedir (Barutçugil, 2004, s. 34).
Öte yandan, personel güçlendirme, çalışan bireylerin azim ve istekliliğine odaklı olarak onların çalışma kapasitelerini arttırmaya yöneliktir. Bu noktadaki temel hedef, çalışanların çok ve yoğun çalışmalarından ziyade, sosyal olarak işletme içerisinde olumlu bir ortamında içerisinde bulunduklarını hissetmelerini sağlamak sureti ile daha istekli ve daha motive olmuş bir şekilde çalışmalarını sağlamaktır. Çalışanların üst düzeydeki motivasyonu, kendilerini zorlamalarına ya da yıpratmalarına gerek olmadan, alışıldık tempoları ile birlikte faaliyetlerini yürütebilecek ve işletmelerine, gözle görülür bir katkı sağlayabileceklerdir (Aras, 2013, s. 3).
1980’li yıllarda, çalışanların potansiyelini arttırmaya yönelik olarak yürütülen çalışmaların geneline bakıldığında, çalışanlardan en yüksek verimliliği elde etme çabasında olan işletmelerin yaklaşımlarına dair araştırmaların ön plana çıktığı görülmektedir. Literatürde Bowen ve Lawler (1992) ile Pastor (1996) personel güçlendirme kavramının içeriği ile ilgili önemli araştırmalara yapmak sureti ile iki önemli unsuru ön plana çıkarmaya çalışmışlardır. Bunlardan birincisi, personel geliştirmenin çalışanların sorumluluk düzeylerinin geliştirilmesi ile ilintilidir.
İkincisi ise çalışanların görevlerinin değerlerinin arttırılması ile ilgilidir. Bu iki uygulama ile personel güçlendirme, çalışanların genel değerinin arttırılmasına yönelik bir çalışma olmaktadır (Doğan ve Demiral, 2007, s. 284). Buradaki önemli nokta, genel olarak çalışanların motive edilmesine yönelik çalışmaların ötesinde, çalışanların sorumluluk düzeylerinin arttırılması ile birlikte motive edilmelerine çalışılması ve elde ettikleri nitelikli sorumluluk ve görevler ile kendilerine olan güvenlerinin arttırılmasıdır. Bu artan güven duygusu, çalışanların daha kararlı ve daha güçlü olarak hareket etmelerine imkân sağlayacaktır. Çalışanların da temel beklentisi, sosyal içerikli faaliyetler ile ruhsal anlamda kendilerini iyi hissetmelerini sağlayacak atılımların yanı sıra fiziksel olarak, işlevselliği bulunacak şekilde kendilerinin sorumluluk düzeylerinin arttırılmasıdır.
Personel Güçlendirme Uygulaması
Personel güçlendirme, bir bakıma, çalışanlar için iş hayatında daha fazla özgürlük alanı anlamına gelmektedir. Çalışanların, kendilerine ait sorumluluk beklentileri neticesinde, bu sorumluluğun kendilerine, kapasiteleri dahilinde verilmesi ile çalışanlar, daha pozitif bir şekilde görevlerini yerine getirmektedirler. Aynı zamanda, personel güçlendirme, işletmelerin yönetim anlayışlarının merkeziyetçi ve baskıcı bir kimlikten kurtulmak sureti ile daha özgürlükçü ve daha fazla teşvike yönelik bir kimliğe sahip olmasını sağlamaktadır. Bu şekilde işletmeler, çok daha fazla çalışan merkezli bir hal almaktadırlar. Personel güçlendirme, otorite, yetki ve sorumluluğu daha fazla çevre ile paylaştıran bir uygulama olmaktadır (Çavuş, 2008, s. 1290).
Genel olarak bakıldığında, personel güçlendirme, 21 yüzyılın, genel olarak çalşan odaklı yönetim anlayışı ile uyumlu olarak gözükmektedir. Özellikle de işletmeler arasındaki rekabetin giderek artış gösterdiği dönemlerde, çalışanlardan alınacak verimin önemi bir kat daha artmışken, personel güçlendirme ile birlikte çalışanların üretkenlikleri geliştirilebilmekte, bu durum da doğrudan doğruya üretim ve satış rakamlarına yansımaktadır. Özerk bir yönetim anlayışı olarak görülebilecek olan personel güçlendirme, çalışanların kendi kapasiteleri ile daha fazlasını yapabilmeleri adına önemli bir teşvik unsurunu da ifade etmektedir (Genç, 2004, s. 223).
Çalışanların motive edilmesi konusunda ciddi şekilde bir baskının ya da onlardan üst düzey performans beklentisi yaratacak nitelikte bir yönlendirmenin ortaya çıkması beklenmektedir. Genel görüş, çalışanların bu şekilde daha verimli ve yüksek düzeyli çalışacaklarını düşündürecek olsa da bu tür motive etme yöntemleri çalışanların kapasitelerini zorlamaları konusunda bir teşvik yaratsa bile onların bu motivasyonları belirli bir süre zarfında ve belirli bir düzeyde etkili olabilecektir. Sürekliliği ve akılcı beklentileri olmayan motivasyon süreçleri, nihai noktada çalışanların performanslarının herhangi bir şekilde yüksek olmasına ya da başarılı olmalarına imkân tanımayacaktır.
Personel güçlendirme, çalışanlara bir özgürlük tanınmasını ifade etse de bu özgürlük, sınırsızlık anlamını taşımamaktadır. Personel güçlendirme ile birlikte temel hedef, çalışanlara, kapasiteleri dahilinde, taşıyabilecekleri kadar sorumluluklar vermek sureti ile ortaya nitelikli bir emek koymalarının sağlanmasıdır. Bu noktadaki özgürlük, çalışma alanları dahilindeki özgürlüğü ifade etmekte ve çalışanların inanç kendilerine ait güven düzeylerinin arttırılmasını ifade etmektedir. Sosyal anlamda çalışanlara sağlanan desteğin dışında, onların kendilerini ispatlayabilmeleri adına verilen fırsatlar da personel güçlendirme faaliyetlerinin birer parçası olarak dikkati çekmektedir (Karakaş, 2014, s. 81).
KAYNAKÇA
Çavuş, M. F. (2008), “Personel Güçlendirme: İmalat Sanayii İşletmelerinde Bir Araştırma”, Journal of Yasar University, vol 3, no 10, ss. 1287-1300.
Genç, N. (2004), Yönetim ve Organizasyon: Çağdaş Sistemler ve Yaklaşımlar, Ankara, Seçkin Yayınevi.
Karakaş, A. (2014), “İşletmelerde Personeli Güçlü Kılma Yollarından Personel Güçlendirme”, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt 6, sayı 11, ss. 79-105.
Aras, G. (2013). “Personel Güçlendirme Yönetiminde Güçlendirici Liderlik Davranışları Uygulaması: Kemer Bölgesi Beş Yıldızlı Otel İşletmeleri Örneği”, (Yüksek Lisans Tezi), Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gümüşhane Üniversitesi.
Barutçugil, İ. (2004), Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi, İstanbul, Kariyer Yayınları.
Doğan, S. ve Demiral, Ö. (2007), “İşletmelerde Personel Güçlendirme Kültürünün Yaratılmasıyla Müşteri Memnuniyetinin Sağlanması”, Selçuk Üniversitesi Karaman İ.İ.B.F. Dergisi, sayı 12, ss. 282-303.
ICF Onaylı Sertifika programlarımız ile ilgili daha detaylı bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.